Make your own free website on Tripod.com

Lublin R-XIII Ter

Typ: wodnosamolot szkolno-rozpoznawczy

Opis powstania i rozwoju

W dniu 5 maja 1933 r. Morski Dywizjon Lotniczy zamówił 10 egzemplarzy samolotu R-XIII ter/hydro na pływakach metalowych Short 5 kompletnych wymiennych podwozi kołowych i jednego śmigła. Wodnosamoloty te były odpowiednikiem wersji lądowej R-XIII D. Dostarczano je sukcesywnie do połowy 1934 r.

W tym samym czasie, 23 maja 1934 r. sporządzono nową umowę na dostawę 6 wodosamolotów w wersji R-XIII G/hydro. Wersja ta tylko nieznacznie różniła się od poprzedniej. Miała podwozie lądowe wymieniane na pływaki metalowe Short, metalowe śmigła Standard-Steel, drążek sterowy zamiast wolantu oraz obrotnicę SS-32bis dla karabinu maszynowego. Ostatni z wodnosamolotów dostarczono 15 kwietnia 1935 r. Razem do polskiego lotnictwa trafiło 20 sztuk R-XIII hydro.

W Morskim Dywizjonie Lotniczym (MDL) samoloty te spełniały różne funkcje. Stosowano je do patrolowania otwartego morza, nauki strzelania powietrznego oraz lotów dyspozycyjnych i łącznikowych. W bazie MDL wodnosamoloty przystosowano do bombardowania z lotu poziomego przez umieszczenie 6 wyrzutników bombowych typu SW pod kadłubem za kabiną pilota. W 1936 roku znajdowało się w użyciu 17 wodnosamolotów R-XIII, a w końcu 1938 r. 15, z czego 10 w Eskadrze Bliskiego Rozpoznania i 5 w Eskadrze Szkolnej. Tuż przed wybuchem wojny Lubliny R-XIII hydro odbywały loty rozpoznawcze nad Bałtykiem.

W dniu 1.09.1939 po zbombardowaniu bazy w Pucku nie zniszczone wodnosamoloty przeleciały na Półwysep Helski. Dowództwo Obrony Półwyspu wykorzystało wodnosamoloty dwa razy. W pierwszym locie bojowym w nocy z 6 na 7 września na samolocie R-XIIIG por. J. Rudzki z por. obs. Juszczakiewiczem wykonali rozpoznanie ruchów nieprzyjaciela na torze wodnym do Gdyni. Następnej nocy załoga wodnosamolotu R-XIII (nr 714) ostrzelała w Gdańsku Niemców świętujących z powodu zdobycia Westerplatte. 8 września Niemcy podczas silnego nalotu na Jastarnię zniszczyli na wodzie ostatnie nadające się do użytku wodnosamoloty R-XIII. Po zniszczeniu oblano je benzyną i spalono, a wraki zepchnięto do wody Zatoki Puckiej.

Dane taktyczno-techniczne

Konstrukcja: zastrzałowy górnopłat o konstrukcji mieszanej, podwozie stałe - na pływakach metalowych Short

Napęd: silnik gwiazdowy Skoda-Wright Whirlwind J5B o mocy 220 KM

Uzbrojenie: 1 ruchmy karabin maszynowy Vickers lub Lewis kalibru 7,7 mm oraz 75 kg bomb

Dane techniczne:

Długość 9,13 m
Rozpiętość 13,25 m
Wyskość 3,08 m
Masa własna 1031 kg
Masa całkowita 1425 kg
Prędkość maksymalna 175 km/h
Prędkość wznoszenia 3,2 m/s
Pułap normalny 3800 m
Zasięg 450 kg

Powrót do samolotów polskich

Powrót do strony głównej